Mleko roślinne w diecie małych dzieci + przepisy

mleko roślinne dla dzieci

Na początku muszę zaznaczyć coś bardzo ważnego – omawiane tu napoje, nie mają tak naprawdę nic wspólnego z mlekiem, oprócz koloru. Inaczej smakują, mają inny skład i dostarczają nam zupełnie innych substancji. Więc jeśli ktoś pyta mnie, czy może pić mleko roślinne, jako substytut mleka zwierzęcego, odpowiadam – nie. Może pić to jako napój roślinny, dla jego konkretnych właściwości, ale nie jako substytut mleka zwierzęcego, bo z nim nie ma nic wspólnego.

Po co w takim razie pić mleko roślinne? Bo jest pyszne i zdrowe (przynajmniej jest, jeśli przygotujemy je sami lub wybierzemy takie z dobrym składem). Ale pamiętajmy – mleko roślinne nie dostarczy nam tych samych składników odżywczych, które dostarcza nam nabiał. Jeśli więc rezygnujesz z mleka zwierzęcego, droga wolna. Ale znajdź produkty, które dostarczą ci w jego miejsce takich samych składników odżywczych.

Od kiedy dzieci mogą pić mleko roślinne?

Nie ma ścisłych wytycznych, które by to określały.

Dzieci poniżej roku, mogą otrzymywać mleko roślinne, ale nigdy jako zastępstwo mleka matki czy mleka modyfikowanego! W ich diecie mleko roślinne może stanowić dodatek, jako składnik potraw, np. możemy przygotować kaszę czy naleśniki z mlekiem roślinnym, czy zstąpić nim w przepisach mleko krowie.

Po roku mleko roślinne można podawać dzieciom, ale nie jako substytut mleka zwierzęcego! Po pierwsze dlatego, że mleko roślinne ze zwierzęcym nie ma nic wspólnego i nie dostarcza tych samych składników odżywczych, a po drugie, mleko zwierzęce po roku nie jest niezbędne w diecie dziecka, więc nie ma potrzeby zastępowania go innym.

Pamiętajcie jednak, że jeśli po roku nie podajecie dziecku mleka kobiecego, modyfikowanego czy zwierzęcego, ale roślinne, to nadal musicie innymi produktami zapewnić mu odpowiednio zbilansowaną dietę. Tymi produktami będą, np. sery, jogurty, maślanki itd., a nie mleko roślinne (jest wartościowe i zdrowe, ale ma inny skład niż nabiał, więc nie może go zastępować).

Mleka roślinnego możemy używać do przygotowania kaszy, naleśników, deserów i zastępować nim mleko zwierzęce w większości przepisów.

Kiedy jakie mleko?

Owsiane i jaglane – można wprowadzać w zasadzie od początku rozszerzania diety, czyli po 6 miesiącu. Ja radzę najpierw wprowadzić warzywa i owoce, potem można inne produkty, m.in wymienione mleka roślinne.

Kokosowe, orzechowe, migdałowe – są to produkty silnie alergizujące, więc powinniśmy podawać je ostrożnie. Najnowsze wytyczne Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej mówią, że produkty alergizujące można podawać od początku rozszerzania diety (chociaż nie radzę od nich zaczynać). Należy podać dziecku taki produkt w małej ilości, w momencie, gdy jedno z rodziców będzie mogło obserwować dziecko przez 2-3 godziny, czy nic złego się nie dzieje. U dzieci z dużym ryzykiem wystąpienia alergii należy taką decyzję skonsultować z lekarzem lub dietetykiem, ponieważ w niektórych przypadkach lepiej to zrobić w warunkach szpitalnych. Radzę przemyśleć decyzję o podaniu takich składników, aby zbytnio się nie spieszyć i zrobić to w bezpieczny sposób.

Sezamowe – teoretycznie można podawać od początku rozszerzania diety, ale jak w powyższych – lepiej się wstrzymać i zacząć od warzyw i owoców.

Mleka sojowego i ryżowego nie powinno się podawać małym dzieciom. Soja jest obecnie rośliną mocno przetworzoną, może powodować alergie i ciężko znaleźć taką nie modyfikowaną genetycznie (a że nie wiemy jeszcze jak żywność GMO wpływa na nasze zdrowie, lepiej jej nie podawać małym dzieciom).

Natomiast ryż kumuluje arsen, co powoduje, że przy produkcji mleka ryżowego powstaje arszenik, więc też nie należy go podawać dzieciom do 5 roku życia.

EDIT: Usłyszałam głosy, że mleko sojowe i ryżowe dzieciom podawać można. Oficjalnego zakazu nie ma, więc tak – można. Tylko po co, skoro może zaszkodzić, a łatwo znaleźć inny zamiennik? Uważam, że dzieciom powinno podawać się to, co najlepsze i nie ma powodu ryzykować podając produkty, które mogą zaszkodzić, a nie są niezastąpione czy niezbędne i w ich miejsce można łatwo znaleźć coś innego. Dlatego jeśli chcesz, to możesz oczywiście podać mleko sojowe czy ryżowe. Tylko po co na siłę się przy nich upierać, skoro jest tyle innych bezpieczniejszych?

Mleko kokosowe

Mleko kokosowe można przygotować z miąższu orzecha kokosowego lub z wiórków kokosowych. Kupując wiórki sprawdźcie na opakowaniu, czy nie są dodatkowo dosładzane.

Przepis z wiórków kokosowych

1 szklanka wiórków kokosowych

4 szklanki wody (jeśli damy więcej, mleko będzie rzadsze, jeśli mniej będzie gęściejsze, więc to zależy od naszych preferencji)

Przygotowanie

Wiórki kokosowe zalać 2 szklankami wody i zostawić na noc. Następnie podgrzać wszystko do temperatury 60-70 stopni, po czym dokładnie zmiksować.  Przelać powstałą masę przez gazę lub gęste sitko i dokładnie odcisnąć wiórki. Ponownie dodać 2 szklanki ciepłej wody do pozostałych wiórków, zmiksować i przecedzić.

Przepis z kokosa

1 kokos

2 szklanki gorącej wody

1/4 szklanki zimnej wody

Przygotowanie

Najpierw trzeba wybrać kokosa. Najlepszy będzie młody, czyli albo zielony, albo taki w którym słychać chlupotanie. Potem musimy dostać się do wnętrza kokosa i najlepiej to zrobić w miejscu, gdzie na skorupie widnieje ciemna kropka (czasem są trzy, ale tylko przez jedną łatwo się przebić). Możecie to zrobić ostrym nożem. Potem trzeba odlać wodę kokosową i rozbić kokosa (jak ktoś ma siłę, to może to zrobić nożem, ja próbowałam czasem tasakiem, albo rozbiłam go… rzucając o podłogę).

Potem wycinamy miąższ z kokosa i go blendujemy dodając zimnej wody lub wody z kokosa. Potem małymi porcjami dodajemy gorącą wodę i odstawiamy na noc (albo przynajmniej kilka godzin). Przecedzamy przez gazę lub sito i gotowe.

 

Po wstawieniu do lodówki mleko może się rozwarstwić na tłuszcz i wodę. Jest to normalny proces i wystarczy dobrze wstrząsnąć, aby wymieszać znów mleko i można je pić.

Mleko migdałowe

Do przygotowania mleka możemy użyć całych migdałów lub płatków migdałowych. Mogą to być migdały w skórce lub bez. Jeśli ją mają, to można ją łatwo zdjąć po zalaniu migdałów wrzątkiem i przepłukaniu zimną wodą.

1 szklanka migdałów

4 szklanki wody

Przygotowanie

Migdały zalewamy 3 szklankami wody i zostawiamy na noc. Blendujemy migdały razem z wodą i przelewamy przez gazę lub sitko. Do pozostałych na sitku migdałów dodać pozostałą szklankę wody, znów zblendować i przecedzić.

Mleko jaglane

1 szklanka ugotowanej kaszy jaglanej

2 szklanki wody

garść migdałów lub nerkowców (opcjonalnie)

Przygotowanie

Jeśli dodajemy migdałów lub nerkowców, to należy je wymoczyć przez noc. Wszystkie składniki blendujemy na gładką masę i przecedzamy przez sito lub gazę.

Mleko owsiane

Możemy je przygotować z ziaren owsa lub z płatków owsianych (szybka wersja).

Mleko z płatków owsianych

1 szklanka płatków owsianych

4 szklanki gorącej wody

Przygotowanie

Płatki rozdrabniamy w blenderze. Zalewamy gorąca woda i odstawiamy na co najmniej 30 minut. Po tym czasie zamieszać zawartość i przelać przez sitko lub gazę, dobrze odcisnąć.

Mleko z ziaren owsa

200 g owsa

1500ml wrzącej wody

Przygotowanie

Ziarna owsa dobrze opłukać, po czym zalać zimną wodą i odstawić na noc. Następnego dnia jeszcze raz wypłukać ziarna i odsączyć na sitku. Zmiksować w blenderze ziarna z 750ml wrzącej wody. Przelać przez sitko lub gazę mocno odciskając. Odciśnięte ziarna znów zmiksować z 750ml wrzątku i odcisnąć.

Mleko orzechowe

1 szklanka orzechów laskowych lub nerkowców lub włoskich (włoskie lepiej sparzyć i obrać ze skórki)

3 szklanki wody

Przygotowanie

Orzechy zalać wodą i odstawić na noc. Całość zblendować i odsączyć przez gazę lub sitko, dobrze odciskając.

Mleko sezamowe

Jeśli przygotujemy mleko z sezamu prażonego, będzie miało posmak goryczki.

1/2 szklanki nasion sezamu

3 szklanki wody

Przygotowanie

Sezam zalewamy wodą i zostawiamy na noc. Następnie odlewamy wodę i płuczemy sezam. Dolewamy 3 szklanki wody i dokładnie miksujemy w blenderze. Całość przelewamy przez sitko lub gazę dobrze odsączając.

 

 

Informacja do wszystkich podanych przepisów!

Jeśli chcemy, aby mleko było słodsze, można podczas blendowania dodać do niego 2-3 daktyle. Jeśli nie wypijemy mleka od razu, można je przechowywać w lodówce, maksymalnie 2-3 dni. Mleko może się w lodówce rozwarstwić, ale wystarczy je wtedy mocno wstrząsnąć, aby powróciło do jednolitej konsystencji.

 

Źródła:

  1. Arsenic in Rice and Rice Products Risk Assessment Report, Center for Food Safety and Applied Nutrition, March 2016 Version Released for Public Comment
  2. I. Hojsak i wsp. for the ESPGHAN Committee on Nutrition, Arsenic in Rice: A Cause for Concern, JPGN Volume 60, Number 1, January 2015
  3. https://www.aap.org/en-us/about-the-aap/aap-press-room/pages/AAP-Joins-in-Interim-Guidance-on-Introduction-of-Peanuts-for-High-Risk-Infants.aspx
  4. http://pediatrics.aappublications.org/content/136/3/600

 

 

Podobne artykuły

  • Przyznam, że nie wiedziałam o niebezpieczeństwie czyhającym w mleku ryżowym. A przepisy wrzuciłam do ulubionych – może w końcu uda mi się przygotować mleko samodzielnie 🙂

  • Nie wiedziałam, że w tak prosty sposób można uzyskać mleko roślinne. Na pewno wykorzystam i będę robiła dla moich dziewczyn. I oczywiście udostępniam u siebie w Kuchni Matki-kury 🙂

  • Iwona Siekierska

    Nawet nie sądziłam, że przygotowanie domowego mleka może być takie proste! Robiłam z migdałów, ale chętnie wypróbuję kokosowe! Super przepisy! Dziękuję 🙂

    • Kokosowe uwielbiamy, a dzieciaki ukochały sobie owsiane i migdałowe 🙂

  • Bardzo chętnie wykorzystam przepisy, tym bardziej, że w zasadzie po raz pierwszy samodzielnie zabiorę się za takie przygotowania. 🙂

  • Karmię piersią. Mała miała uczulenie, gdy jadłam nabiał, więc musiałam się przerzucić na mleko sojowe. I tak właśnie się zastanawiałam ostatnio kiedy jej będę mogła podać, a tu proszę post jak na zawołanie:) Mam takie pytanie dodatkowe – podobno do mleka matki nie przechodzą właściwości wzdymające pokarmów, które je (np. cebula, por, papryka itd.) ale alergeny niby już przechodzą, bo są w krwi a mleko z krwi ponoć się robi, no i w związku z tym mam pytanie – jeśli ja jadłam orzechy i małej nic nie wyskoczyło to znaczy, że po podaniu małej mleka orzechowego też nic nie powinno się dziać? Znasz może odpowiedź?

    • Alergeny przechodzą do mleka ale w bardzo małym stężeniu. Alergia wystąpi u dziecka od alergenów z mleka jeśli jest silna, więc teoretycznie pewności jeszcze nie możesz mieć. Ale ponieważ dziecko otrzymało alergen w Twoim mleku to ryzyko jest trpchę mniejsze.
      Podaj małą ilość, najlepiej rano żebyś mogła potem obserwować dziecko przez kilka godzin. Reakcja na orzechy różnego rodzaju może być groźna dlatego obsereuj dziecko i na wszelki wypadek miej pod ręką kluczyki od samochodu żeby w razie potrzeby jechać na ip.

  • Olga “rodzinka 2 plus 3” s

    mój synek ma 1,5 roku i pije mleko jaglane albo owsiane niestety inne produkty mleczne powodują u niego silną alergie… więc na śniadanie płtki z mlekiem owsianym na kolacje to samo oczywście dostaje mleko specjalistyczne ale to bardzo żadko

    • Moje dzieciaki też lubią owsiane. A całego nabiału nie toleruje? jogurty, sery, produkty kozie też?

      • Olga “rodzinka 2 plus 3” s

        Tak całego nawet jak w chlebie jest śladowe ilości to reaguje. Na jajko już trochę mniej ale boję się mu dawać mlekopochodnych produktów